Technologia, która nadaje kształt możliwościom

Własności mechaniczne elementów złącznych wg PN-EN-ISO 3506:2000

Zdolność śrub i nakrętek do przenoszenia obciążeń określają ich własności mechaniczne: wytrzymałość na rozciąganie, umowna granica plastyczności i wydłużenie przy zerwaniu. Własności mechaniczne nakrętek określa wielkość naprężenia pod obciążeniem próbnym.

Własności mechaniczne śrub obrabianych skrawaniem są tylko takie jak własności materiału, z którego śruby zostały wykonane. Ich wytrzymałość na rozciąganie mieści się zazwyczaj w granicach 450-500 MPa. W symbolu stali umieszcza się 1/10 tej wartości, pisząc na przykład C1-50 lub A1-50.

Stale chromowe, które dają się ulepszać, pozwalają na podwyższenie wytrzymałości na rozciąganie do 700-800 MPa. Typowy przykład stanowi stal C4-70 lub C3-80.

Większość elementów złącznych kształtowana jest drogą obróbki plastycznej. Zwiększa to ich własności mechaniczne w porównaniu z własnościami materiału. Im większe przekształcenie tym większy wzrost wytrzymałości.

Oznacza to, że śruby o niewielkich średnicach, które podlegały stosunkowo większemu przekształceniu, będą miały wyższą wytrzymałość niż śruby o średnicach większych. Z tego powodu norma wyróżnia kilka zakresów średnic.

Typowa wytrzymałość śrub obrabianych na zimno wynosi 700 MPa. Stąd bierze się oznaczenie A2-70.

Jeśli wymagamy wyższej wytrzymałości, wtedy pręty stalowe z których powstają śruby, poddawane są przeciąganiu.

Pozwala to na osiągnięcie wytrzymałości śruby rzędu 800 MPa. Taki materiał oznacza się symbolem A2-80.

Własności mechaniczne śrub i śrub dwustronnych wykonanych ze stali austenitycznych. Według normy DIN-EN ISO 3506

Grupa stali Gatunek stali Klasa własności Zakres średnic d [mm] Wytrzymałość na rozciąganie  Umowna granica plastyczności Wydłużenie po zerwaniu Twardość HV
Rm (1) N/mm2
min.
Rp (1) N/mm2
min.
AL(2) mm min. min. max
Austenityczne A1 A2 A3 A4 A5 50 ≤ 39 500 210 0,6 d - -
70 ≤ 24(5) 700 450 0,4 d - -
80 ≤ 24(5) 800 600 0,3 d - -
100 (4) ≤ 16 1000 750 0,25 d - -
12H - - - - 125 200
21H - - - - 210 -
Martenzytyczne C1 50 - 50 250 0,2 d 155 220
70 - 700 410 0,2 d 220 330
110 - 1100 820 0,2 d 350 440
C3 80 - 800 640 0,2 d 240 340
C4 50 - 500 250 0,2 d 155 220
70 - 700 410 0,2 d 220 330
Ferrytyczne F1(3) 45 - 450 250 0,2 d 135 220
60 - 600 410 0,2 d 180 285

Naprężenie oblicza się dla przekroju rdzenia na gwincie

Określone dla właściwej długości śruby, a nie dla próbki. d = średnica znamionowa gwintu

Dla stali ferrytycznych średnica maksymalna gwintu wynosi M24

Nie objęte normą: Wyroby klasy A4-100 produkuje się na specjalne zamówienie

Dla śrub o średnicy powyżej M24 własności mechaniczne uzgadnia zamawiający z producentem

Własności mechaniczne nakrętek wykonanych ze stali austenitycznych. Według normy DIN-EN ISO 3506

Grupa stali Gatunek stali Klasa własności mechanicznych Zakres średnic d [mm] Naprężenie pod obciążeniem próbnym Sp min. N/mm2 Twardość HV
Nakrętki Nakrętki niskie Nakrętki Nakrętki niskie min. max
Austenityczne A1 A2 A3 A4 A5 50 0,25 ≤ 39 500 250 - -
70 0,35  ≤ 24(1) 700 350 - -
80 0,40  ≤ 24(1) 800 400 - -
100 (2) - ≤ 16 1000 - - -
12H - - - - 125 200
21H - - - - 210 -
Martenzytyczne C1 50 025 - 500 250 155 220
70 - - 700 350 220 330
110 055 - 1100 550 350 440
C3 80 040 - 800 400 240 340
C4 50 - - 500 - 155 220
70 035 - 700 350 220 330
Ferrytyczne F1(3) 45 020 - 450 200 135 220
60 030 - 600 300 180 285

Dla nakrętek o średnicy powyżej M24 własności mechaniczne uzgadnia zamawiający z producentem 

Nie objęte normą: Wyroby klasy A4-100 produkuje się na specjalne zamówienie 

Dla stali ferrytycznych średnica maksymalna gwintu wynosi M24

Dla stali ferrytycznych średnica maksymalna gwintu wynosi M24